Szacunkowo aż 25% mieszkań jest narażona na działanie alergenów i innych metabolitów pochodzenia odgrzybowego - cz.3

W miejscach zawilgoconych najczęściej pojawiają się następujące grzyby:

1) Rodzaj Alternaria:
- Alternaria alternata,
- Alternaria chartarum,
- Alternaria humicola.
Gatunki te występują głownie na drewnie i materiałach drewnopodobnych oraz tynkach i powłokach wykonanych z farb. Porażają one i rozwijają się na powierzchni. Grzybnia tworzy bezbarwną, aksamitną powłokę, która z czasem ciemnieje i zmienia barwę na brunatną. Swoistą powłokę pokrywa masa wielokomórkowych zarodników o maczugowatym kształcie. Na szczycie pojedynczych, ciemno wybarwionych trzonków konidialnych powstają zarodniki zebrane w łańcuszki.

2) Rodzaj Aspergillus:
- Aspergillus niger,
- Aspergillus fulvus,
- Aspergillus versicolor.
Grzyby te występują najczęściej na zawilgoconych ścianach, tapetach, boazeriach, tynkach, oraz powłokach malarskich. Cechuje je wytwarzanie początkowo białej, w późniejszym etapie brązowej lub szarej powierzchniowej grzybni. Ma ona zróżnicowaną strukturę: aksamitną, wełnistą lub kłaczkowata. Rodzaj ten charakteryzuje bardzo obfite zarodnikowanie. Na szczycie rozszerzających się i zaokrąglonych trzonkach konidialnych powstają zarodniki zebrane w łańcuszki. Zabarwienie konidiów jest zróżnicowane, występują one w odcieniach od zielonego poprzez brunatne, aż do zupełnie czarnych.

3) Rodzaj Cladosporium:
- Cladosporium herbarium,
- Cladosporium fulvum.
Dogodnym środowiskiem do rozwoju grzybów z tego rodzaju jest nadmiernie zawilgocone drewno i materiały drewnopochodne, tapety, farby, jak i papier oraz materiały opakowaniowe. Charakterystyczna szarobrązowa lub zielono brązowa grzybnia jest zewnętrznym objawem porażenia materiału przez grzyby tej grupy. Trzonki konidialne mają drzewkowato rozgałęziony kształt, a na ich końcach w łańcuszkach powstają bardzo liczne zarodniki konidialne, które zwykle są jednokomórkowe (sporadycznie 2-4), o jajowatym kształcie, gładkiej fakturze i oliwkowej barwie.

4) Rodzaj Fusarium:
- Fusarium moniliforme,
- Fusarium oxysporum.
Rodzaj Fusarium najczęściej rozwija się na ścianach pokrytych farbami olejnymi lub emulsyjnymi jak i ścianach gipsowo-kartonowych, tynkach, drewnie oraz materiałach drewnopodobnych. W przypadku tej grupy grzybów za ich pośrednictwem dochodzi do biodegradacji elementów konstrukcyjnych, ponieważ rozkładają one głównie celulozę. Objawem porażenia przez patogeny jest obfita grzybnia jasnożółta, czasami różowawa lub czerwona. Pierwszy typ zarodników ma kształt sierpowaty, i zaopatrzony jest w liczne przegrody poprzeczne (makrokonidia). Drugim typem zarodników są jednokomórkowe, eliptyczne mikrokonidia. Makro i makrokonidia powstają na rozgałęzionych trzonkach konidialnych.

5) Rodzaj Penicillium (ok. 140 gatunków)
- Penicillium brevicompactum,
- Penicillium cyclopinum,
- Penicillium commune.
Penicillium zasiedla zawilgocone ściany oraz ich wykończenia (tynki, powłoki malarskie z farb olejnych i emulsyjnych, boazerie jak i tapety). W pierwszym etapie na porażonych elementach pojawia się bezbarwna, wełnista grzybnia, która rozwija się na powierzchni. Grzyby wytwarzają wielokrotnie rozgałęzione trzonki konidialne, a na ich końcach tworzą się zebrane w łańcuszkach zarodniki. W dużym powiększeniu grzyby te wyglądają jak pędzel, stąd nazywane są potocznie pędzlakami. Kolory zarodników są bardzo różne: czarne, zielone lub szare, cecha ta ułatwia rozróżnienie z jaki gatunek występuje w domu.

6) Rodzaj Trichoderma:
- Trichoderma viridae,
- Trichoderma koningii.
Zasiedla zawilgocone materiały drzewne, drewnopodobne oraz boazerie. Cechuje je wytwarzanie luźnej, watowatej, bezbarwnej grzybni, która pod wpływem czasu zmienia kolor na żółtozielony i pokrywa się całą masą zarodników. Konidia są skupione są na butelkowato rozszerzających się ku dołowi trzonkach. Zarodniki są kuliste czasem elipsoidalne w odcieniach ciemnej zieleni.

7) Rodzaj Turula
- Turula murorum,
- Turula herbarium.
Grzyb bytuje głownie na zawilgoconych murach, tynkach, powłokach farbiarskich i lakierowanych powierzchniach oraz na materiałach wytworzonych z masy celulozowej. Charakterystyczną cechą jest niebieskoszary nalot grzybni, która wraz z upływem czasu rozpada się na kuliste zarodniki nazywane oidiami. Oidia mają grube ściany komórkowe w czarnym kolorze. W zalezności od podłoża grzyby dokonują degradacji powierzchniowej lub wgłębnej.

8) Gatunek Stemphylium botryosum
Patogen rozwija się na ścianach, tynkach, warstwach z farb i tapetach ściennych, a także w drewnie . Rozrost grzybni następuje powierzchniowo. W początkowej fazie jest ona bezbarwna, później staje się szarozielona z czarnym lub brunatnym odcieniem. Trzonki konidialne zakończone są w szczytowej części lub z boku łańcuszkiem zarodników. Zarodniki konidia są podzielone na komory podobnie jak u grzybów z rodzaju Alternaria. Odróżnia je jedyne bardziej kanciasty kształt.

9) Gatunek Aureobasidium pullulans
Rozwija się na farbach olejnych i emulsyjnych. Może też zasiedlać drewno, tapety, a także na produktach spożywczych. Grzyb doprowadza do powierzchniowej biodegradacji. Na zasiedlonych elementach konstrukcji wytwarza grzybnię przypominającą czarny nalot. Strzępki grzybni posiadają liczne przegrody. Tworzą chlamydospory – zgrubienia strzępek czyli formy przetrwalnikowe. Konidialne zarodniki są owalne i powstają przez pączkowanie. 10) Gatunek czuprynek kulisty (Chaetomium globusom)

Zasiedla zawilgocone elementy drewniane. Może porażać także mury i tynki, powierzchnie pokryte farbą, boazerie i tapety. Przy dużej wilgotności prowadzi do szarego rozkładu elementów drewnianych (degradowane są tkanki na głębokości 1-2 cm). Porażone powierzchnie pokrywa grzybnia w oliwkowo-czarne kolorze. Powstałe naloty zbudowane są z płożącej się po powierzchni grzybni. Zarodniki kształtu kulistego, w rozmiarze 0,5-1,0 µm i wytwarzane są wewnątrz czarnych otoczni powstających pośród strzępek grzybni.

Szacunkowo aż 25% mieszkań jest narażona na działanie alergenów i innych metabolitów pochodzenia odgrzybowego. Pierwszy raz straty spowodowane przez grzyby zostały po raz perwszy oszacowane w Holandii w 1965 r. przez Eleonore H. Hueck van der Plas. Badaczka stwierdziła wówczas, że około 2% materiałów ulega rozkładowi. Przeprowadzone w 1996 r. w Polsce badania wykazały, że szacowane straty z powodu występowania grzybów w pomieszczeniach mieszkalnych wyniosły 1084 mln zł. Obecnie uważa się, że zniszczenia w wyniku destrukcyjnej działalności patogenów mogą przekraczać nawet wartość 5% PKB.

Destrukcyjna działalność grzybów występujących w pomieszczeniach mieszkalnych polega nie tylko na stratach związanych z niszczeniem konstrukcji i zaburzania walorów estetycznych domów, stanowią one jednocześnie zagrożenie dla organizmu ludzkiego. Najgroźniejszymi rodzajami są: Penicillium, Aspergillus, Rhizopus, Mucor, Cladosporium i Aureobasidium . Patogeny te w sprzyjających warunkach wytwarzają zarodniki przez cały rok. Liczba takich zarodników może przekraczać 1000 sztuk/m3. Takie „zawieszone” w powietrzu zarodniki negatywnie oddziaływają na organizm ludzi zamieszkujących zagrzybiałe pomieszczenia. Aspergillus niger i A. flavus powodują aspergilozę zatok, płuc, rogówki, oczodołów, skóry, paznokci jak i zewnętrznego przewodu słuchowego. Rodzaj Rhizopus może wywołać mukormikozę zatok oraz płuc. A powszechnie znane drożdżaki z rodzaju Candida to główna przyczyna kandydozy gardła, błon w jamie ustej, narządów płciowych. Powodują one także wyprzenia (zmiany zapalne skóry), rozsiana grudkowate skóry i kandydozę układową. Mucor sp. wytwarza zarodniki będące przyczyną alergii dróg oddechowych. Podobnie Penicillum notatum powoduje objawy alergiczne, ale atakuje głownie błony śluzowe oczu, jamy ustnej i nosowej. Natomiast grzyb Acremonium odpowiedzialny jest za grzybicę paznokci oraz zakażenia rogówki.

Kiedy wykwit zostanie zlikwidowany, należy pamiętać, że powietrze nadal nasycone jest zarodnikami. Nie usunięcie ich może stać się przyczyną ponownego zainfekowanie ścian. Jeśli taki jeden „mały zarodniczek” spadnie w dogodne miejsce, znów wykiełkują z niego strzępki grzybni i problem powróci. Dlatego należy pamiętać o ich likwidacji.

Dogodną metodą niszczącą zarodniki unoszące się w powietrzu oraz inne niepożądanie drobnoustroje, alergeny jak i owady jest ozonowanie. Ozonowanie jest bezpiecznym dla człowieka zabiegiem i można je zastosować nawet przy odkażaniu pomieszczeń zakładów wytwarzających produkty spożywcze. Po wykonanym prawidłowo zabiegu będziemy mieć pewność, że pomieszczenie jest wolne od wszystkiego, co może zagrażać zdrowiu naszemu i naszych dzieci.

Koniec cz.3

(1)Pierwszą część wpisu możesz przeczytać pod tym adresem
(2)Drugą część wpisu możesz przeczytać pod tym adresem

Podziel się wpisem